مشارکت صنفی روان شناسان برای ارتقای سلامت جامعه

محمد ترکمان- روان درمانگر: در سال های اخیر اقبال به دریافت خدمات روان شناختی افزایش چشمگیری داشته است و کم کم به سمتی می رویم که مراجعه به روان شناس نشان دهنده توسعه افتگی و پختگی اعضای جامعه است.

مشارکت صنفی روان شناسان برای ارتقای سلامت جامعه

در مقابل به سبب همین اقبال، بازار روان شناس نماها یا اصطلاحا روان شناسان زرد نیز گسترش یافته و فضای مجازی نیز به این موضوع بسیار دامن زده است. تحت چنین شرایطی ضرورت وحدت و همدلی جامعه روان شناسی برای حفظ و نگهداری تمایل مردم به خدمات روان شناختی که نتیجه آن افزایش سلامت روان جامعه است، اهمیت بسیاری پیدا می نماید.

در ایران برای این که بتوانید خدمات مشاوره و روان شناسی را به صورت تخصصی و حرفه ای به مردم ارائه دهید باید از 2 نهادی که متولی خدمات سلامت روان هستند، یعنی سازمان بهزیستی و سازمان نظام روان شناسی و مشاوره، مجوز کار دریافت کنید. در این راستا، شما باید حداقل مدرک کارشناسی ارشد روان شناسی داشته باشید و صلاحیت خود را در مصاحبه تخصصی که توسط 2 سازمان فوق برگزار می شود، ثابت کنید که البته کار ساده ای نیست.

پس از آن می توانید خدمات تخصصی ارائه دهید که البته این کار هم بسیار سخت و پرچالش است. اکنون تعداد نفراتی که به وسیله این 2 نهاد به عنوان افراد دارای صلاحیت معرفی می شوند رو به افزایش است. این امر می تواند بسیار مطلوب باشد، زیرا طبق آمارهای منتشرشده از هر 4 ایرانی یک نفر نیازمند خدمات تخصصی روان شناسی است و لزوم پرورش و معرفی روان شناسان و مشاوران با صلاحیت اهمیت بیشتری پیدا می نماید. در این میان، ورود و حضور همه روان شناسان و مشاوران در قالب تشکل های صنفی اهمیت پیدا می نماید، اما این امر با چالش هایی روبرو است. در ادامه به بعضی چالش های پیش رو خواهیم پرداخت.

  • نبود هماهنگی میان سازمان های متولی

سازمان نظام روان شناسی و مشاوره به عنوان یک سازمان حرفه ای با رسالت هایی نظیر حمایت از حقوق مراجعان به روان شناسان و مشاوران و حمایت از حقوق صنفی روان شناسان و مشاوران و سازمان بهزیستی کشور به عنوان نهادی دولتی با رسالت هایی نظیر پیشگیری از آسیب های اجتماعی، ساماندهی و توانمندسازی طیف آسیب پذیر جامعه از حوزه های عمل مشترک زیادی برخوردارند، اما مناقشه اصلی در بحث صدور مجوز مراکز مشاوره است.

هم سازمان نظام روان شناسی و مشاوره و هم سازمان بهزیستی به این بحث ورود نموده اند و هریک از این سازمان ها در دفاع از مجاز بودن یا متولی بودن برای صدور مجوز مراکز، دلایل حقوقی خودشان را مطرح می نمایند. جالب توجه است که ارگان های دیگری مانند فرهنگ و ارشاد، آموزش و پرورش، نیروی انتظامی و نهادهای دیگر هم در حال حاضر به صدور مجوز برای خدمات تخصصی می پردازند! در این فضا آنچه اهمیت پیدا می نماید تعامل 2 نهاد فوق به جای اختلاف بر سر مسائل حقوقی و تفاوت هاست. این 2 سازمان می توانند با بهره گیری از ظرفیت های خود اقدامات مشترکی انجام دهند مانند برگزاری جشنواره ها و نمایشگاه ها و بدین ترتیب هرچه بهتر خدمات مشاوره و روان شناسی را به آحاد مردم معرفی نمایند.

  • مشارکت نداشتن روان شناسان در فعالیت های صنفی

هم اکنون جامعه روان شناسی متشکل از طیف وسیعی از دانشجویان و فارغ التحصیلان این رشته است که می توانند با مشارکت گروهی از همه ظرفیت های بالقوه برای افزایش سلامت روان جامعه استفاده نمایند، اما متاسفانه مشارکت روان شناسان در امور صنفی خود بسیار کم است. مشارکت درفعالیت های اجتماعی، همگانی و یا صنفی با درگیر کردن افراد در امور مربوط به صنف خود، احساس مسئولیت و تعلق به آن جامعه را تقویت نموده و نوعی وحدت و انسجام را جایگزین تفرقه می نماید. به همین علت میزان مشارکت نشان دهنده همبستگی اعضای آن جامعه است. مشارکت اعضا باید به وسیله شوراها و سازمان ها تقویت شود، زیرا نبود بهره گیری از مشارکت افراد به عنوان عامل اصلی شکست در برنامه های توسعه ارزیابی شده است.

نگاهی به انتخابات اخیر سازمان نظام روان شناسی به خصوص استان همدان نمونه واضحی از مشارکت نکردن چشمگیر است. در سازمان بهزیستی هم جلسات هم اندیشی یا تشکیل اتاق صنفی روان شناسان هنوز مورد غفلت قرار گرفته است. اما علت چیست؟ پاسخ این است که چطور انتظار داشته باشیم که اعتماد، رابطه متقابل، یکپارچگی، همکاری، درک اجتماعی، همبستگی، احساس مسئولیت و تعلق رخ دهد در حالی که موارد ذکرشده در سازمان های متولی به خصوص سازمان نظام کمرنگ است.

  • برخوردهای سلیقه ای و قضاوت صنفی

متاسفانه در فعالیت های صنفی روان شناسان مانند بسیاری از اصناف دیگر، برخوردهای سلیقه ای و قضاوتی مشاهده می شود. مثلا بدون نوبت پروانه فعالیت فردی داده می شود اما فرد دیگر باید سال ها در نوبت بماند یا در مثال دیگر بعضی از اعضای شوراهای استانی و مدیران برای خود امتیازهایی قائل می شوند و دست به فعالیت های مختلف می زنند، اما جلو همان فعالیت ها را برای سایر افراد می گیرند. در تحلیل این پدیده و نتیجه آن باید عنوان کنم در روان شناسی روینمودها و نظریه های متفاوتی وجود دارد. گذشته از هر نوع رویکرد یا سبک خاص، ویژگی مشترک همه درمان ها عبارتند از اعتماد، حمایت، رابطه متقابل، قضاوت نکردن، جانبداری نکردن و موارد دیگر. درمان در بسیاری روینمودها ماهیت مشارکتی دارد. اگر در فعالیت های صنفی همین ویژگی ها وجود نداشته باشد پس مشارکت رنگ می بازد و اجتناب همان راهبردی است که همه آن را انتخاب خواهند کرد.

پیشی دریافت کمیت بر کیفیت خدمات

موج مدرک گرایی در جامعه ما در سال های اخیر باعث بروز آسیب های متعدد شده است. یکی از این آسیب ها فعالیت دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی است که مدرک تحصیلی با گرایش های مشاوره و روان شناسی ارائه می دهند در حالی که کیفیت آموزش بسیاری از این مراکز آموزشی پایین است و دانشجویان خود را بدون تجربه و کار عملی فارغ التحصیل می نمایند. حالا ما با موجی از فارغ التحصیلان روان شناسی و مشاوره طرف هستیم که فقط روان شناسی و مشاوره خوانده اند و هیچ گونه صلاحیتی برای ارائه خدمات تخصصی ندارند. از سویی بعضی ارگان ها و سازمان ها افرادی را به کار گرفته اند که صرفا به ارائه خدمات روان شناسی بپردازند، اما بر کیفیت این خدمات نظارتی وجود ندارد. ضرورت دارد روان شناسان و مشاوران در یک فضای همدلانه و البته متعهدانه جلو این موضوع را بگیرند. این امر در سایه ایجاد و گسترش فعالیت های هدفمند صنفی امکان پذیر است.

  • آگاهی کم مردم درباره صلاحیت حرفه ای روان شناسان

شاید هفته و روزی نباشد که با فردی روبه رو نشوم که عنوان می نماید توسط روانشناس نما مورد آزار قرار گرفته یا خدمات نامناسب دریافت نموده است. متاسفانه بخش عظیمی از آحاد جامعه ملاک ها و معیارهای تشخیص یک روان شناس با صلاحیت را نمی دانند. این ناآگاهی به کوتاهی سازمان های متولی برمی شود که باید با برخورد جدی با سوءاستفاده نمایندگان و معرفی روان شناسان با کفایت و دارای صلاحیت حرفه ای، راستا را برای دریافت خدمات تخصصی برای آحاد مردم هموار نمایند.

علاقه مندان به دریافت خدمات روان شناسی و مشاوره خود نیز می توانند به سادگی صلاحیت یک روان شناس و مشاور را آنالیز نمایند. برای این کار باید چند ملاک را مبنا قرار دهند: اول اطمینان یابند مشاور و روان شناس دارای مدرک حداقل کارشناسی ارشد است، دوم اطمینان یابند از سازمان نظام روان شناسی یا بهزیستی پروانه فعالیت دارد (در سایت هر 2 سازمان اسامی افراد و مراکز معتبر معرفی شده است) و سوم اطمینان یابند روان شناس در حوزه ای که خدمات ارائه می دهد تخصص و تجربه کافی دارد مثلا اگر افسردگی دارید باید به یک روان شناس بالینی مراجعه کنید نه یک روان شناس تربیتی. این 3 ملاک حداقل های یک روان شناس و مشاور باصلاحیت است.

منبع: همشهری آنلاین

به "مشارکت صنفی روان شناسان برای ارتقای سلامت جامعه" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "مشارکت صنفی روان شناسان برای ارتقای سلامت جامعه"

نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید